تنظیم حجم و روانی گردش خون ارتباط مستقیمی با میزان مایعات دریافتی بدن در طول شبانهروز دارد. کاهش سطح آب درونعروقی، نسبت گلبولهای قرمز به پلاسما را افزایش داده و زمینهساز غلیظتر شدن خون، کندی جریان خونرسانی و تشدید علائمی نظیر سرگیجه، احساس سنگینی سر و خستگی مزمن میشود. در ادامه درمان غلظت خون با آب را به خوبی مورد بررسی قرار میدهیم.
کمآبی چه تأثیری بر خون دارد؟
همهی ما از خواص نوشیدن آب برای بدن آگاه هستیم، یکی از نکات نسبتا روشن در مطالعات، ارتباط کمآبی بدن با افزایش غلظت نسبی خون است. وقتی بدن مقدار قابلتوجهی آب از دست میدهد، بهخصوص از طریق تعریق، حجم مایع موجود در گردش خون کاهش پیدا میکند. در چنین شرایطی ممکن است هماتوکریت و برخی شاخصهای مرتبط با رئولوژی خون تغییر کنند. در مطالعات ورزشی نیز پس از کمآبی ناشی از ورزش، افزایش ویسکوزیته خون گزارش شده است.
آیا نوشیدن آب باعث رقیق شدن خون میشود؟
با وجود مواردی که با توجه به آنها احتمال بروز غلظت خون وجود دارد، سوالی که برای برخی از افراد به وجود میآید این است که آیا کم آبی و غلظت خون نیز به هم ارتباط دارند؟
طبق گفته distincthealth احتمالا شنیدهاید که کمآبی باعث غلیظ شدن خون میشود و به همین دلیل نوشیدن آب میتواند خون را رقیق کند و خطر لخته شدن خون، سکته قلبی یا مغزی را کاهش دهد. این جمله در ظاهر ساده است، اما از نظر علمی نیاز به توضیح دارد. کمآبی بدن واقعا میتواند بر غلظت و ویسکوزیته خون اثر بگذارد، اما این موضوع به این معنی نیست که هرچه آب بیشتری بنوشیم، خون رقیقتر میشود یا با نوشیدن آب میتوانیم گرفتگی عروق و لختههای خون را برطرف کنیم.
درمان قطعی غلظت خون
غلظت خون بیماری حساسی است که تنها با خوردن آب درمان نمیشود، حتی بعضی از روشها تنها این بیماری را کنترل میکنند و درمانی برای آن انجام نمیدهند. با این حال بسیاری از پزشکان فصد خون به روش فلبوتومی را درمان غلظت خون معرفی کردهاند.
شاید تصور کنید که فصد خون همانند روشهایی مثل حجامت، اهدای خون و … است، در باقی روشها به غیر از فصد خون مغز کمبود گلبول قرمز را احساس میکند و دستور مجدد برای ساخت این سری از گلبولها را میدهد، اما در فلبوتومی چنین اتفاقی نمیافتد. چرا که در حین انجام فصد خون به دست دیگر سرمی متصل میشود تا مغز چنین کمبودی را احساس نکند.
سوالات متداول
آیا آب از لخته شدن خون جلوگیری میکند؟
کمآبی میتواند با تغییر حجم مایعات بدن و برخی ویژگیهای خون، شرایطی ایجاد کند که برای سیستم قلبیعروقی مطلوب نیست. اما از این موضوع نمیتوان نتیجه گرفت که نوشیدن آب به تنهایی از تشکیل لخته جلوگیری میکند. تشکیل لخته خون فرایندی پیچیده است و عوامل مختلفی در آن نقش دارند. آسیب دیواره رگ، فعال شدن پلاکتها، عوامل انعقادی، جریان خون و شرایط زمینهای فرد همگی اهمیت دارند. بنابراین نوشیدن آب کافی برای جلوگیری از کمآبی مفید است، اما نمیتوان آن را جایگزین درمانهای پزشکی ضدانعقادی یا ضدپلاکتی دانست.
آب قلیایی خون را بیشتر رقیق میکند؟
در یکی از مطالعاتی که بررسی کردیم، آب قلیایی با pH بالا پس از کمآبی ناشی از ورزش با کاهش بیشتری در ویسکوزیته سیستولیک خون نسبت به آب معمولی همراه بود. اما این نتیجه باید در چارچوب همان مطالعه تفسیر شود. این مطالعه نشان نمیدهد که آب قلیایی برای همه افراد در زندگی روزمره باعث رقیق شدن خون میشود. شرایط آزمایش شامل ایجاد کمآبی مشخص در اثر ورزش و سپس آبرسانی مجدد بود. بنابراین نمیتوان از این نتیجه برای ادعای آب قلیایی از لخته خون، سکته یا گرفتگی عروق جلوگیری میکند استفاده کرد.
آیا آب میتواند گرفتگی رگها را برطرف کند؟
خیر، این یکی از باورهای رایج اما نادرست درباره آب و غلظت خون است. رگهای خونی مانند لولههای آب نیستند که بتوان با نوشیدن مقدار زیادی آب آنها را شستوشو داد.
منبع:
