به نظر شما بهترین و بدترین غذاهایی که می توانیم قبل و بعد از خونگیری مصرف کنیم کدام است؟ چطور می توانیم از خستگی و کم خونی بعد از خونگیری جلوگیری کنیم؟ خونگیری شامل آزمایش خون، اهدای خون، حجامت و فصد خون می شود. خونگیری یک اقدام پزشکی حساس است و مانند تمام اقدامات پزشکی نیاز به رعایت یکسری نکات دارد. ما در این مقاله سعی داریم اقدامات لازمی که هر فرد باید قبل و بعد از خونگیری انجام دهد را بررسی کنیم. همچنین مواد غذایی قبل خونگیری و مواد غذایی بعد خونگیری که برای فرد ضروروی هستند را معرفی کنیم.
بایدها و نباید های پیش از خونگیری
آزمایش خون ساده ترین و رایج ترین خونگیری است. از آنجایی که نتیجه آزمایش برای ما بسیار مهم است بهتر است بایدها و نباید های پیش از خونگیری را از کادر درمان بپرسید. به غیر از این مورد روش های دیگر خونگیری شامل اهداخون، حجامت و فصد خون (رگ زنی برای خارج کردن خون و سموم بدن) می شود. آزمایش خون برای تشخیص بیماری، میزان مواد معدنی، میزان اثر بخشی داروها و عملکرد اندام درونی استفاده می شود. اگر آزمایش شما ناشتا باشد شما 10 الی 12 ساعت قبل از آزمایش مجاز به مصرف مواد غذایی نیستید. در صورتی که آزمایش خون شما ناشتا نیست از مواد غذایی قبل خونگیری می توانید استفاده کنید.
غذاهای مجاز پیش از خونگیری
همانطور که اشاره شد خونگیری می تواند برای انجام آزمایش باشد یا آنکه برای اهدای خون و فصد باشد. در صورتی که قصد خون دادن و انجام فصد داشته باشید می توانید خدمات فلبوتومی و خونگیری را در ایران فصد دریافت کنید. از آنجایی که در اهدای خون و فصد حجم بیشتری از خون را از دست می دهیم بسیار مهم است که مواد غذایی مناسبی را مصرف کنیم. خوردن میان وعده قبل از خونگیری به ثابت نگه داشتن سطح قند خون کمک می کند. غذاهای مجاز پیش از خونگیری را حدودا دو هفته قبل از اقدام خونگیری مصرف کنید. در ادامه به معرفی مواد غذایی قبل خونگیری می پردازیم.
غذاهای توصیه شده پیش از خونگیری
50 درصد از خون ما را آب تشکیل داده است. اولین توصیه ما نوشیدن مایعات کافی قبل از خونگیری می باشد. از آنجایی که در خونگیری شما آهن از دست می دهید باید مصرف مواد غذایی حاوی آهن را در اولویت قرار دهید. غذاهای توصیه شده پیش از خونگیری شامل مواد زیر می شود:
آهن
آهن جزو مهمترین مواد غذایی قبل خونگیری است که باید مصرف شود. ما دو نوع آهن داریم: آهن گیاهی و حیوانی. آهن موجود در منابع حیوانی زودتر جذب می شوند مانند:
- گوشت قرمز: گوشت گاو، گوسفند، گوساله
- ماکیان: مرغ و بوقلمون
- غذاهای دریایی: ماهی و میگو
- جگر
آهن موجود در منابع گیاهی دیر جذب تر است و شامل موارد زیر می شود:
- سبزیجات: اسفناج، سیب زمینی شیرین،نخودفرنگی، کلم بروکلی
- نان و غلات: نان سفید غنی شده، غلات صبحانه غنی شده، نان سبوس دار، ماکارونی غنی شده، گندم و جو دوسر
- میوه ها: توت فرنگی، هندوانه، خرما، انجیر، آلوی خشک،برگه زردآلو، برگه هلو
- حبوبات: عدس و انواع لوبیا
ویتامین C
ویتامین c کمک می کند تا جذب آهن در بدن بالاتر برود. منابع دارای ویتامین c جزو مواد غذایی قبل خونگیری می باشد که توصیه می شود حتما مصرف کنید. این مواد شامل بسیاری از میوه ها و سبزیجات می شود:
- مرکبات
- طالبی
- کیوی
- انبه
- آناناس
- توت فرنگی
- تمشک
- بلوبری
- هندوانه
- گوجه فرنگی
- فلفل دلمه ای
آب
در روزهای منتهی به تاریخ خونگیری سعی کنید بدن خود را هیدراته نگه دارید. برای این کار توصیه می شود مایعات کافی بنوشید. می توانید از آبمیوه های طبیعی و بدون گاز استفاده کنید یا آنکه آب را به همراه کمی لیمو ترش و پرتقال بنوشید. بدن شما در طول روز نیاز به 9 تا 13 لیوان مایعات دارد. به غیر از نوشیدن این مقدار مایعات توصیه می شود قبل از خونگیری 2 لیوان آب بنوشید.
غذاهای ممنوعه پیش از خونگیری
در کنار مواد غذایی که باید قبل از خونگیری بخوریم لازم است از یکسری غذاها اجتناب کنیم. غذاهای ممنوعه پیش از خونگیری شامل موارد زیر می شود:
- غذاهای پرچرب مثل بستنی، فست و فود، سیب زمینی سرخ کرده
- کاهش دهنده های جذب آهن مثل قهوه، شکلات و غذاهای غنی از از کلسیم مانند شیر، پنیر و ماست
- کافئین مانند قهوه و چای
- نوشیدنی های الکلی
کارهای ممنوع پیش از خونگیری
علاوه بر رعایت خوردن مواد غذایی قبل خونگیری باید حواسمان به کارهای ممنوع پیش از خونگیری نیز باشد. اگر فوبیای خون و فوبیای سوزن دارید و تجربه غش و ضعف پس از خونگیری دارید حتما آن را به پرسنل بگویید. شب قبل از خونگیری خوب بخوابید. به مدت 48 ساعت قبل از خونگیری از مصرف آسپرین پرهیز کنید. همچنین قبل از خونگیری از خوردن نوشیدنی های کافئین دار و الکلی پرهیز کنید. دقت کنید وعده قبل از خونگیری پرچرب نباشد.
بایدها و نباید های بعد از خونگیری
بعد از اینکه عمل خونگیری انجام شد یکسری بایدها و نباید های بعد از خونگیری را بهتر است رعایت کنید. پس از اهدای خون و خونگیری ممکن است احساس ضعف و سرگیجه داشته باشید. حتما تا 15 دقیقه در مرکز خونگیری بمانید تا بدن بتواند خود را با حجم خون جدید تطبیق دهد. از جمله کارهای ممنوع پس از خونگیری انجام فعالیت های شدید است. اگر کار شما نیاز به دقت و تمرکز بالا دارد بهتر است از دیگران کمک بگیرید تا مشکلی ایجاد نشود. پس از خونگیری بدن شما دچار ضعف است و باید مراقب خود باشید. در ادامه موادغذایی بعد خونگیری که کمک می کند سریع تر خونسازی کنید را معرفی می کنیم.
غذاهای توصیه شده پس از خونگیری
پس از اینکه خونگیری انجام شده می توانید با خوردن آبمیوه های طبیعی بدون گاز کمبود آب بدنتان را جبران کنید. 24 تا 48 ساعت در مصرف مایعات مداومت داشته باشید. با این کار از کاهش فشار خون جلوگیری می کنید. بدن برای تولید گلبول های قرمز جدید نیاز به اسید فولیک و فولات دارد بنابراین شروع به خوردن موادغذایی حاوی فولات کنید.
غذاهای توصیه شده پس از خونگیری حاوی فولات شامل لوبیا، سبزیجات برگ دار، آب پرتقال، نان های غنی شده می شود. همچنین خوردن مواد غذایی حاوی ویتامین b2 مانند تخم مرغ، نخود سبز، کلم بروکلی و لبنیات کمک می کنند گلبول قرمز تولید شود. این ویتامین کربوهیدرات را به انرژی تبدیل می کند و بهترین گزینه برای رفع حالت ضعف پس از خونگیری است.
بهترین مواد غذایی کمک کننده به خون سازی
پس از خونگیری لازم است تا مواد غذایی خونساز مصرف کنید. شما باید کمک کنید بدن سریع تر میزان خونی را که از دست داده است را جایگزین کند. از جمله بهترین مواد غذایی کمک کننده به خون سازی مواد غنی از آهن و ویتامین b12 است. شما می توانید از انواع خشکبار استفاده کنید. مهم ترین آجیل برای خونسازی گردو و پسته است. می توانید از این دو در معجون های خود استفاده کنید. استفاده از ارده، خرما و شیره انگور در وعده صبحانه به شدت خون ساز می باشد. در صورت تمایل برای جبران سریع تر حجم پلاسمای از دست رفته می توانید از خدمات سرم تراپی در ایران فصد استفاده کنید.
غذاهای ممنوعه پس از خونگیری
غذاهای ممنوعه پس از خونگیری شامل نوشیدنی های گازدار مثل نوشابه، چای و نسکافه می شود. برخی از مواد غذایی بعد خونگیری نباید مصرف شود زیرا این مواد باعث تشدید کم خونی در بدن می شوند. بهتر است پس از خونگیری از خوردن این مواد پرهیز کنید:
- ریواس
- جعفری
- پیازچه
- خرفه
- برگ چغندر
- تربچه
- کلم
- زردچوبه
- جوش شیرین
- بکینگ پودر
- شکلات داغ
- قهوه و نسکافه
- چای
- گندم
- جو
- نان
- پاستا
- ماءالشعیر
- و…
برای جبران خون از دست رفته چه بخوریم؟
خیلی ها سوال می کنند بعد از آزمایش خون چی بخوریم؟ یا برای جبران خون از دست رفته چه بخوریم؟ باید بگوییم که بهترین گزینه برای جبران خون از دست رفته استفاده از میوه و نوشیدن آبمیوه های خون ساز است. این آبمیوه ها شامل: آب انار، نوشیدنی های دارای موز، آب سیب، آب آلو، اسموتی هلو، شیرخرما و آب چغندر است. در کنار نوشیدن مایعات خون ساز باید مواد غذایی بعد خونگیری نیز مصرف شود. این مواد عبارتند از:
- گوشت گاو
- جگر
- صدف
- حبوبات
- سویا
- سینه مرغ
- برنج قهوه ای
- شکلات تلخ
- آجیل (بادام، بادام زمینی، گردو، پسته و…)
- میوه هایی مانند هندوانه، شاه توت، خرمالو، انار، سیب، آلو، توت فرنگی و…
- میوه های خشک مانند کشمش، مویز، خرما و برگه زردآلو
- سبزیجاتی مانند بروکلی، چغندر، جلبک دریایی، سیب زمینی، اسفناج و…
بعد از دریافت خون چه بخوریم؟
گاهی اوقات پیش می آید که افراد خون دریافت می کنند و سوال می کنند بعد از دریافت خون چه بخوریم؟ در مورد دریافت خون محدودیت خاصی برای خوردن غذا نداریم مگر اینکه پزشک توصیه هایی کرده باشد. شما می توانید در حین دریافت خون نیز مواد غذایی مصرف کنید. به طور کلی توصیه می شود در هنگام دریافت خون بدن خود را هیدراته کنید. بهتر است 24 تا 48 ساعت از فعالیت های شدید پرهیز کنید. همچنین توصیه می شود رژیم خود را شامل گروه های غذایی خون ساز کنید.
سخن آخر
خونگیری یکی از روش های پزشکی است که به شیوه های مختلف انجام می شود. با توجه به حجم خونی که از دست می دهیم لازم است تا با مواد غذایی آن را جبران کنیم. ما در این مقاله به معرفی مواد غذایی قبل خونگیری و مواد غذایی بعد خونگیری که به تولید گلبول قرمز کمک می کنند پرداختیم. فراموش نکنید که خونگیری یک عمل بسیار حساس می باشد؛ حتما این کار را در مراکز معتبر و توسط پرسنل مجرب انجام دهید.
