کم خونی وضعیتی است که زمانی ایجاد میشود که خون شما مقدار کمتر از حد طبیعی گلبولهای قرمز سالم تولید کند. آهن بسیار کم در بدن باعث شایعترین نوع کم خونی میشود. مغز استخوان برای ساختن هموگلوبین به آهن نیاز دارد. هموگلوبین وظیفه رساندن اکسیژن به سایر اندامهای بدن را دارد. بدون آهن کافی، بدن نمیتواند هموگلوبین کافی برای گلبولهای قرمز بسازد و در نتیجه مشکلاتی در بدن پدید میآید. اگر کم خونی دارید، بدن شما خون غنی از اکسیژن کافی دریافت نمیکند. کمبود اکسیژن میتواند باعث احساس خستگی یا ضعف شود. اما یکی دیگر از عوارض و علل کمخونی یا کم خونی ناشی از فقر آهن، مربوط به آسیب دیدگی ناخنها است. ناخنهای افراد کمخون اغلب به شکل قاشقی یا ناخنهای رنگ پریده است. در ادامه اثرات کم خونی بر ناخن ها را بررسی میکنیم.
اثرات کم خونی بر ناخن ها
گلبولهای قرمز مسئول حمل اکسیژن در سراسر بدن هستند. اگر فردی گلبولهای قرمز کافی نداشته باشد، اکسیژن کافی در گردش نخواهد داشت، وضعیتی که به عنوان کم خونی شناخته میشود. کم خونی ممکن است باعث مشکلاتی در سیستم تنفسی، قلبی عروقی و عصبی شود. همچنین ممکن است پوست و ناخنهای فرد را تحت تاثیر قرار دهد. تحقیقات انجام شده نشان میدهد که یک ناخن سالم باید براق، صاف، از نظر قوام یکنواخت و کمی خمیده باشد. محققان همچنین خاطرنشان میکنند که بستر ناخن سالم باید صورتی باشد. بستر ناخن بافتی است که در زیر ناخن یا صفحه ناخن قرار دارد و معمولاً به رنگ گوشت است.
کم خونی ممکن است منجر به ایجاد ناهنجاریهای خاص و باعث رنگ پریدگی ناخن شود. علاوه بر این، کم خونی ناشی از فقر آهن زمانی رخ میدهد که فرد آهن منبع مورد اعتماد کافی در بدن خود نداشتهباشد. در خصوص اثرات کم خونی بر ناخن ها باید گفت، این کمبود ممکن است باعث ناهنجاریهای ناخن مانند ناخنهای قاشقی شود. وقتی فردی ناخنهای قاشقی دارد، مرکز ناخن فرو رفته و ظاهری شبیه قاشق به او می دهد. ناخنهای قاشقی نیز میتوانند نازک و شکننده باشند و در کل ظاهر نامطلوبی دارند.
کمخونی چگونه بر ناخنها تأثیر میگذارد؟
هموگلوبین موجود در گلبولهای قرمز به رنگ پوست کمک میکند. هموگلوبین پروتئینی است که اکسیژن را در داخل گلبول قرمز حمل میکند. اگر فردی تعداد گلبولهای قرمز خون پایینی داشته باشد، پوست و ناخنهای او ممکن است رنگ پریده شود یا در صورت کمبود آهن شکل قاشقی داشته باشد. در پاسخ به این سوال که چرا کمخونی باعث بد شکلی ناخن میشود باید گفت، به دلیل کاهش سطح آهن در آنزیمهای حاوی آهن در سلولهای اپیتلیال این عارضه رخ میدهد. اپیتلیوم بستر ناخن، بین بستر ناخن و صفحه ناخن قرار دارد و اجازه میدهد تا صفحه ناخن روی بستر ناخن رشد کند در حالی که چسبیده باقی میماند. علاوه بر این، ضعیف شدن بافت همبند زیر صفحه ناخن به دلیل جریان خون ضعیف ممکن است باعث ایجاد ناخنهای قاشقی شود. ناخنهای قاشقی به دلیل کم خونی ممکن است ناشی از فشار مکانیکی منبع مطمئن بر روی ناخنهای نازک و شکننده باشد. درباره غذاهای مضر برای فقر آهن در اینجا مطالعه کنید.
تفاوت بین ناخنهای معمولی و ناخنهای مبتلا به کمخونی
در تشخیص کمخونی باید گفت، کم خونی وضعیتی است که در آن بدن مقدار طبیعی گلبول قرمز تولید نمیکند. این عارضه منجر به تغییرات متعددی از جمله ایجاد ناخنهای قاشقی در سراسر بدن میشود. ناخنهای سالم دارای پوست و کوتیکولهایی هستند که دست نخورده هستند و ظاهری معمولی دارند. ناخنهای سالم معمولا دارای ویژگیهای زیر هستند:
- رنگ شفاف و صورتی ملایم
- صاف و محکم
- منحنی خفیف
گاهی اوقات ناخنها با تغییر در رنگ و شکل میتوانند نشان دهنده یک مشکل جسمی باشند. از دیگر اثرات کم خونی بر ناخن ها میتوان گفت، افراد مبتلا به کم خونی ممکن است تغییرات ناخن مانند رنگ پریدگی یا سفید شدن بستر ناخن، ناخنهای قاشقی شکل، ناخنهای شکننده و سایر تغییرات ناخن را تجربه کنند. ناخنهای قاشقی یک ناهنجاری ناخن ناشی از کم خونی است که باعث شکننده شدن ناخنها و ایجاد ناخنهایی میشود که شکل آنها تغییر میکند و نازک میشوند.
درمان کم خونی برای محافظت از ناخنها
درمان کم خونی بر اساس علت و شدت بیماری و با مشورت پزشک تعیین میشود. مکملهای آهن، کم خونی ناشی از فقر آهن را درمان میکنند. علاوه بر آن، مکملها یا تزریقات ویتامینهایی چون ویتامین B12 میتوانند کم خونی ناشی از کمبود B12 را درمان کنند. همچنین تغییرات رژیم غذایی میتواند به افزایش مصرف آهن کمک کند. گزینههای دیگر از درمانهای کمخونی، داروهایی هستند که به مدیریت شرایطی که باعث کم خونی میشوند کمک میکنند که با مشورت پزشک متخصص میتوانید آنها را مصرف کنید. علاوه بر موارد ذکر شده، شما میتوانید با مراجعه به مرکز ایران فصد و بهرهمندی از خدمات تزریق سرم آهن یا ویتامینتراپی، کم خونی ناشی از فقر آهن (IDA) را درمان نمایید.
چگونه ناخنهای خود را سالم نگه داریم؟
محافظت و نگهداری از ناخنها هم برای حفظ سلامتی، جزء بااهمیتترین کارهای شخصی برای رعایت نظافت است. بخشی از کارهایی که میتوان برای حفاظت از ناخنها انجام داد عبارتند از:
- تمیز و خشک نگه داشتن ناخنها
- کوتاه کردن مرتب ناخنها
- نجویدن ناخن
- عدم برداشتن کوتیکول
- کوتاه کردن مکرر ناخنهای پا
- استفاده نکردن از ناخن به عنوان ابزار
- اجتناب از کندن ناخنهای فرو رفته پا
- پوشیدن کفش مناسب
- پوشیدن دمپایی در استخر و در دوشهای عمومی
کلام نهایی
کم خونی یک بیماری جدی برای سلامتی است که میتواند علائم و تغییرات متعددی را در بدن ایجاد کند. یکی از تغییرات، بروز ناخنهای قاشقی، شکننده و آسیب دیده است. ناهنجاریهای ناخن که به دلیل کم خونی رخ میدهد می تواند پس از درمان کم خونی برطرف شود. چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟ اگر فردی علائم کم خونی را تجربه کرد یا متوجه تغییرات غیرعادی ناخن شد، باید با پزشک صحبت کند. همچنین جهت درمان سریع کم خونی شدید و بهبود وضعیت ناخنهای آسیب دیده ناشی از کم خونی، تزریق سرم آهن، ویتامین تراپی و سایر خدمات ایران فصد، بهترین تجربه از یک درمان اطمینان بخش است.
منابع: +
