برای درمان بسیاری از بیماریها مثل غلظت خون پزشکان فصد خون به روش فلبوتومی رو تجویز میکنند، در این روش در حین انجام فصد به دست دیگر سرمی به صورت وریدی تزریق میشود تا مغز کمبود گلبول قرمز را احساس نکند و مجدد دستور ساخت این نوع گلبول را ندهد. اما این روش درمانی مانند هر گزینهای دیگری ممکن است عارضههای متعددی داشته باشد. البته بروز عوارض فصد خون به عوامل مختلفی بستگی دارد و نمیتوان این نتیجه را گرفت که این روش حتما مشکلاتی را برای فرد به وجود میآورد.
عوارض فصد خون به روش فلبوتومی
از عوارض فصد خون میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
- ضعف و سرگیجه: ضعف و سرگیجه از عوارض احتمالی فصد خون به روش فلبوتومی هستند که ممکن است حین خونگیری یا پس از آن بروز کنند. کاهش موقت حجم خون، کمآبی بدن، اضطراب و واکنش بدن به ورود سوزن میتوانند در ایجاد این علائم نقش داشته باشند.
- کاهش فشار خون: کاهش فشار خون از عوارض احتمالی فلبوتومی است که میتواند باعث سبکی سر، تاری دید، ضعف یا حتی غش شود. این وضعیت ممکن است در واکنش به کاهش حجم خون یا پاسخ عصبی بدن به فرایند خونگیری رخ دهد.
- کم خونی: در صورت تکرار زیاد و بیرویهی فصد خون، بدن دچار کم خونی میشود.
- کبودی: کبودی معمولا زمانی ایجاد میشود که مقدار کمی خون از محل ورود سوزن به بافتهای زیر پوست نشت کند. این عارضه ممکن است به شکل تغییر رنگ پوست، حساسیت یا تورم خفیف در اطراف محل خونگیری دیده شود.
- عفونت محل خونگیری: عفونت محل خونگیری از عوارض احتمالی اما غیرشایع فلبوتومی است. ورود سوزن از پوست میتواند در صورت رعایتنشدن اصول بهداشتی، راهی برای ورود میکروبها ایجاد کند.
- سردرد و خستگی: برخی افراد پس از فلبوتومی ممکن است سردرد، خستگی یا احساس بیحالی را تجربه کنند. این علائم میتوانند با کاهش موقت حجم خون، کمآبی بدن، افت فشار خون یا واکنش عمومی بدن به خونگیری ارتباط داشته باشند.
طبق گفته patient عوارض فصد خون به روش فلبوتومی سرگیجه، سبکی سر، افت فشار خون، درد، قرمزی، احساس در محل ورود سوزن و حالت تهوع و استفراغ میباشد.
با وجود مواردی که گفته شد، سوالی که برای برخی از افراد به وجود میآید این است که آیا فصد خون همیشه عوارضی دارد؟
مراقبتهای قبل از فصد خون
در قدم اول مهمترین مورد برای جلوگیری از بروز عارضهها، توجه به مراقبتهای قبل از فصد خون است.
پیش از فلبوتومی مایعات کافی بنوشید
کمبود مایعات میتواند دسترسی به رگ را دشوارتر کند و احتمال بروز ضعف یا سرگیجه هنگام خونگیری را افزایش دهد. اگر پزشک محدودیتی برای مصرف مایعات تعیین نکرده است، در روز قبل و روز انجام فلبوتومی به میزان کافی آب بنوشید تا بدن شما در وضعیت مناسبی قرار داشته باشد.
پزشک را از تمام داروهای مصرفی خود مطلع کنید
هر نوع دارویی که استفاده میکنید را باید به پزشک اطلاع دهید. این مورد در داروهای فشار خون، داروهای دیابت، داروهای ضدانعقاد و ضدپلاکت اهمیت زیادی دارد.

سابقه غش یا سرگیجه هنگام خونگیری را با کادر درمان در میان بگذارید
اگر قبلا در هنگام آزمایش خون یا اهدای خون دچار سرگیجه یا غش شدهاید، این مورد را نیز باید با کادر درمان در میان بگذارید.
پیش از انجام فلبوتومی از مصرف الکل و فعالیت بدنی شدید خودداری کنید
مصرف الکل و انجام فعالیتهای بدنی سنگین پیش از فلبوتومی ممکن است احتمال کمآبی بدن، ضعف یا سرگیجه را افزایش دهد. بهتر است پیش از انجام فصد خون از مصرف الکل خودداری کنید و فعالیتهای ورزشی شدید یا کارهای بدنی سنگین را به زمان دیگری موکول کنید.
بدون بررسی نتایج آزمایشها اقدام به فلبوتومی نکنید
پیش از انجام فلبوتومی، لازم است پزشک وضعیت سلامت عمومی و نتایج آزمایشهای مرتبط را بررسی کند تا مشخص شود آیا خونگیری برای شما ضروری و ایمن است یا خیر. عواملی مانند سطح هموگلوبین، میزان آهن بدن و علت تجویز فلبوتومی میتوانند در تصمیمگیری پزشک نقش داشته باشند. انجام خونگیری بدون ارزیابی مناسب ممکن است خطر افت بیشازحد هموگلوبین، کمخونی یا تشدید ضعف و سرگیجه را افزایش دهد.
موارد منع انجام فصد خون را جدی بگیرید
قبل از فلبوتومی باید به موارد منع فصد خون نیز توجه کنید. فلبوتومی برای همه افراد مناسب نیست و در برخی شرایط ممکن است به تاخیر انداختن آن یا انجام بررسیهای بیشتر ضروری باشد. برای مثال کمخونی، افت فشار خون، کمآبی بدن یا برخی مشکلات زمینهای میتوانند بر ایمنی خونگیری تأثیر بگذارند. پیش از انجام این روش، سابقه بیماریها و علائم فعلی خود را با پزشک در میان بگذارید و اگر دچار ضعف شدید، سرگیجه یا بیماری حاد هستید، حتما اطلاع دهید.
انتخاب مرکز مناسب
انتخاب مرکز نیز تاثیر بسزایی در روند درمانی و جلوگیری از عارضههای مربوطه دارد. رعایت اصول بهداشتی، استفاده از تجهیزات استریل و انجام خونگیری تحت نظارت کادر درمان از نکات مهم در انتخاب مرکز است. مرکز ایران فصد یکی از مجموعههای فعال در زمینه خدمات فصد خون و فلبوتومی در تهران است. پیش از مراجعه درباره مجوزهای مرکز، نحوه ارزیابی پزشکی و مراقبتهای قبل و بعد از خونگیری اطلاعات کسب کنید.

]مطالعه بیشتر: فصد خون چیست[
مراقبتهای بعد از انجام فصد خون به روش فلبوتومی
مراقبتهای بعد از فصد خون تاثیر زیادی در ایجاد عوارض دارد. از این مراقبتها میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
پس از فلبوتومی ۱۵ تا ۳۰ دقیقه استراحت کنید.
پس از اتمام خونگیری، توصیه میشود تا زمانی که کادر درمان اجازه دهد، در محل بمانید و استراحت کنید. در این فاصله، وضعیت جسمی شما بررسی میشود و ممکن است برای کمک به بهبود حالتان، نوشیدنی یا میانوعدهای در اختیارتان قرار گیرد. اگر هنگام برخاستن دچار سرگیجه یا احساس سبکی سر شدید، دوباره بنشینید و برای دریافت کمک، پرستار را مطلع کنید.
از فعالیت ورزشی سنگین تا ۲۴ ساعت خودداری کنید.
بعد از فصد خون به روش فلبوتومی حداقل به مدت یک روز فعالیتها و ورزشهای سنگین مثل دویدن سنگین و وزنهبرداری را انجام ندهید.

بعد از فلبوتومی چی بخوریم؟
نوشیدن مایعات را دست کم نگیرید، در فصد خون حجم خون و مایعات بدن کاهش یافته و نوشیدن مایعات این مورد را به خوبی جبران میکند. از طرفی تمامی مراکز فصد خون در شریعتی چنین توصیهای دارند که مواد غذایی مثل الکل، غذاهای چرب و قهوه را نباید در بازهای که پزشک مشخص کرده، مصرف کنید.
الکل باعث گشاد شدن رگهای خونی میشود و چون حجم خون کاهش یافته، این مورد احساس ضعف یا سرگیجه را افزایش میدهد. پس از خونگیری، بهتر است از مصرف غذاهای چرب، سنگین و سرخشده خودداری کنید. این نوع غذاها دیرتر هضم میشوند و ممکن است باعث احساس پری و سنگینی معده، تهوع یا ناراحتی گوارشی شوند. در عوض، بهتر است وعدههای غذایی سبک و متعادل را انتخاب کنید. قهوه نیز ضربان قلب و تپش قلب را بالا میبرد.
سوالات متداول
فصد خون باعث سرگیجه و ضعف میشود؟
بله، برخی افراد ممکن است هنگام خونگیری یا پس از آن دچار سرگیجه و ضعف شوند. کاهش موقت حجم خون، کمآبی بدن و واکنش بدن به خونگیری از عوامل احتمالی هستند. استراحت پس از انجام فلبوتومی میتواند به بهبود این علائم کمک کند.
عوارض فصد خون چه مدت طول میکشند؟
سرگیجه و ضعف خفیف با استراحت بهبود پیدا میکنند و کبودی محل خونگیری ممکن است چند روز یا بیشتر باقی بماند. مدت بهبود به شرایط جسمی فرد و شدت عارضه بستگی دارد. علائم شدید یا ماندگار نباید نادیده گرفته شوند.
منبع:

