احتمالا تا به حال برای شما هم پیش آمده است که بی دلیل احساس خستگی کرده و یا تغییرات غیر عادی را در وزن خود مشاهده می کنید. این علائم می تواند زنگ خطری برای کارایی و عملکرد تیروئید شما باشد. همانطور که می دانید، تیروئید غده ای کوچک در گردن است که نقش مهمی را در سلامت متابولیسم بدن ایفا می کند. غده تیروئید به طرز عجیبی با غلظت خون در ارتباط است و این دو، می توانند بر یکدیگر اثر بگذارند. با ما تا انتهای این مقاله همراه باشید تا به بررسی رابطه بین تیروئید و غلظت خون بپردازیم.
کارایی غده تیروئید در بدن
غده تیروئید یک غده درون ریز است که در جلوی گردن، درست زیر سیب آدم (برآمدگی حنجره) قرار دارد و دارای 2 لوب راست و چپ است. این 2 لوب توسط یک پل کوچک به نام Ismus به هم متصل می شوند. آنها در دو طرف نای قرار دارند.
اگر بخواهیم به زبان ساده بگوییم کار غده تیروئید چیست؟ باید گفت که این غده متابولیسم بدن را بر عهده دارد. متابولیسم همان سوخت و ساز بدن است. تمام سلول های بدن برای فعالیت خود به نوعی به متابولیسم نیاز دارند و هورمون های Thyroxine و Triiodothyronine بر عملکرد آنها تأثیر می گذارند. این هورمون ها دمای بدن، ضربان قلب، انقباض و انبساط ریه ها، دستگاه گوارش، پوست و تقریباً تمام اندام ها را کنترل می کنند. مثلاً ریزش مو، کاهش یا افزایش وزن، حساسیت به سرما و گرما و غیره. آنها می توانند به دلیل تغییرات این غده باشند.
هنگامی که سطح این هورمون ها افزایش می یابد، سلول های بدن سریعتر از حد طبیعی کار می کنند و پرکاری تیروئید رخ می دهد. از عوارض این بیماری می توان به افزایش ضربان قلب، افزایش فعالیت روده، افزایش دفعات مدفوع یا حتی اسهال اشاره کرد.
کم کاری تیروئید زمانی رخ می دهد که سطح هورمون های این غده کمتر از حد طبیعی باشد. در این صورت عملکرد سلول ها و اندام های بدن کند شده و به عبارتی گردش خون ضعیف در بدن رخ می دهد. هورمون های ترشح شده از این غده می توانند بر عملکرد سایر اندام های بدن مانند دستگاه گوارش، ضربان قلب، خلق و خو، کاهش یا افزایش وزن تأثیر بگذارند.
تیروئید، چگونه بر غلظت خون تاثیر می گذارد؟
همانطور که در قسمت قبل خواندید، تیروئید نقش مهمی را در عملکرد و متابولیسم بدن دارد. به همین علت هم می تواند همانند تاثیر سیگار بر غلظت خون، بر غلظت خون و سیستم قلبی و عروقی بیماران تاثیر داشته باشد.
فولیکول های غده تیروئید، هورمون های تیروئیدی از جمله 3،5،3 تری یدوتیرونین (T3) و تیروکسین (T4) را ذخیره می کنند و زمانی که هورمون محرک تیروئید (TSH) توسط غده هیپوفیز قدامی ترشح می شود، این هورمون ها را آزاد می کنند. هورمون های تیروئید نقش مهمی در مکانیسم های مختلف از جمله سنتز پروتئین، بلوغ استخوان و خون سازی در مغز استخوان دارند. تقریباً تمام بافت ها به هورمون تیروئید نیاز دارند و افزایش تقاضای متابولیک، به اریتروپوئیزی و ظرفیت اکسیژن بیشتر در خون نیاز دارد. هورمون های تیروئید بر بافت هایی که مصرف اکسیژن بالایی دارند اثر می گذارد و باعث افزایش گلبول های قرمز می شود.
تیروئید، غلظت خون و سیستم انعقادی
به گفته ی سایت https://academic.oup.com/، ارتباط واضحی بین اختلالات عملکرد تیروئید در بدن و سیستم انعقادی خون وجود دارد. این منبع به ما می گوید که در واقع در اختلالات تیروئیدی، تعادل انعقادی-فیبرینولیتیک بر هم می خورد. این تعادل به معنای توازن بین مکانیسمهای لخته شدن خون و انحلال لختههای خون است. هرگونه اختلال در این تعادل میتواند منجر به خونریزی بیش از حد یا تشکیل لختههای خون شود.
در این تحقیقات، پرکاری تیروئید می تواند بر غلظت خون و سیستم انعقادی خون تاثیر داشته باشد. وقتی تیروئید با مشکل پرکاری روبرو شود، هورمون های این غده بیش از حد تولید شده و همین امر می تواند سبب افزایش ضربان قلب، تعریق زیاد و افزایش متابولیسم بدن شود و در نهایت بر غلظت خون تاثیر بگذارد.
شنیده ها حاکی از آن است که کم کاری تیروئید نیز می تواند بر غلظت خون اثر داشته باشد. به صورتی که در شرایط کم کاری تیروئید، متابولیسم بدن کاهش یافته و در نتیجه افزایش کلسترول در بدن می تواند موجب افزایش غلظت خون شود. البته که این مورد هنوز به طور علمی اثبات نشده است.
راه رهایی از غلظت خون چیست؟
در ابتدا و در صورتی که به غلظت خون خود پی بردید، باید منبع و علت این بیماری را مشخص کنید. برای مثال در صورتی که اخلال در عملکرد تیروئید سبب بروز غلظت خون در شما شده است، با درمان عامل بیماری، یعنی تیروئید، احتمالا مشکل غلظت خون شما برطرف شود. اما در صورتی که با درمان عوامل به وجود آورنده ی غلظت خون، تغییری را در این زمینه احساس نکردید، باید به دنبال درمان بهتر و قطعی غلظت خون باشید.
فلبوتومی، یکی از جدیدترین روش های درمان غلظت خون می باشد که با روشی نوین و با استفاده از سرم تراپی، می توان گفت هیچ گونه عوارضی برای شما نداشته و می تواند غلظت خون شما را به طور کامل درمان کند.
سخن پایانی
همانطور که بررسی کردیم، اختلالات تیروئیدی نه تنها بر متابولیسم بدن، بلکه بر سیستم انعقادی خون نیز تاثیرگذار است. یکی از عوارض مهم این اختلالات، افزایش غلظت خون یا ویسکوزیته خون است. افزایش غلظت خون میتواند خطر ابتلا به لختههای خونی و در نتیجه بروز عوارضی مانند سکته مغزی و آمبولی ریوی را افزایش دهد. بنابراین در ابتدا، درمان اختلالات مربوط به غده تیروئید و پس از آن، درمان غلظت خون با استفاده از فلبوتومی بسیار واجب می باشد.
