در زمینهی بدنسازی مصرف دارو همیشه بخشی از روند عضلهسازی بوده است، استروئیدها در این زمینه حرف اول را میزنند و باعث افزایش تراکم ماهیچهها میشوند. به علاوه این دارو چون فرم مصنوعی و ساختگی هورمونها در بدن هستند در درنان بعضی از بیماریها مثل بیماری التهابی روده، آسم شدید، بعضی از سرطانها و آرتروز کاربرد دارد، ولی مصرف استروئید عوارض دیگری مثل به هم خوردن تعادل قند خون را به همراه دارد. دیابت ناشی از استروئید موضوعی است که هر ساله تعداد مراجعین آن به پزشک در حال افزایش است.
چه چیزی سبب دیابت ناشی از استروئید میشود؟
استروئیدها با آزادسازی بیشتر گلوکز و کاهش حساسیت بدن به انسولین باعث افزایش گلوکز در بدن میشوند و در نهایت تمامی این موارد باعث ابتلای فرد به دیابت میگردد.
علائم و نشانههای دیابت ناشی از استروئید
با بالا رفتن سطح قند خون بدن علائم زیر را نشان میدهد.
- احساس خستگی زیاد
- کاهش وزن
- تکرر ادرار
- تشنگی زیاد

فاکتورهای خطرساز برای دیابت ناشی از استروئید
موارد زیر احتمال ایجاد دیابت ناشی از استروئید را بالا میبرد.
- ابتلا به فشار خون بالا
- چاقی
- وجود دیابت نوع دو در اقوام درجه یک
درمان دیابت ناشی از استروئید
درمان دیابت ناشی از استروئید براساس شرایط فرد تعیین میشود، با این حال مراکز پاکسازی خون از استروئید در تهران از راههای زیر برای درمان استفاده میکنند.
تزریق انسولین
اگر قند خون به طور قابلتوجهی بالا برود یا با روشهای دیگر کنترل نشود، پزشک ممکن است انسولین تجویز کند. زمان تزریق و مقدار انسولین بر اساس نوع استروئید ساعت مصرف آن و الگوی قند خون تعیین میشود. با کاهش دوز استروئید ممکن است لازم باشد مقدار انسولین هم کم شود تا خطر افت قند خون کاهش یابد.
رژیم غذایی سالم
طبق گفتهی مجلهی diabetes تنظیم مقدار و نوع کربوهیدرات در وعدهها میتواند به مدیریت قند خون کمک کند. برای مثال، میتوانید بهجای نوشیدنیهای شیرین، آب یا نوشیدنی بدون شکر انتخاب کنید و در وعدهها از سبزیجات، حبوبات و غلات کامل استفاده کنید. اگر قند خون با وجود اصلاح تغذیه همچنان بالا بماند، پزشک میتواند نیاز به دارو یا انسولین را بررسی کند.
انجام فعالیت جسمانی منظم
فعالیت بدنی متناسب با شرایط فرد میتواند بخشی از برنامهی روش های پاکسازی کبد بعد از دوره استروئید باشد. نوع و شدت فعالیت به توان جسمی و بیماریای بستگی دارد که استروئید برای آن تجویز شده است. اگر انسولین مصرف میکنید، دربارهی زمان مناسب فعالیت و پایش قند خون هنگام ورزش با تیم درمان مشورت کنید.

پاکسازی خون از استروئید
تمامی موارد گفته شده بیشتر جنبه حمایتی از بدن را دارند نه درمان! پاکسازی خون از استروئید روشی است که شامل تزریق سرمهای حاوی مواد معدنی، ویتامینها، آنتیاکسیدانها و ترکیبات تقویتی است. با تزریق این مواد کبد به خوبی تقویت میشود و متابولیتها را دفع میکند. علاوه بر این موارد از تاموکسیفن، کلومیفن و مهارکنندههای آروماتاز نیز در این برنامه استفاده میشود.

سوالات متداول
آیا دیابت ناشی از استروئید همیشگی است؟
در برخی افراد قند خون پس از پایان دوره مصرف داروهای استروئیدی به محدوده طبیعی برمیگردد، ولی در برخی افراد قند خون همچنان بالا میماند و دیابت ادامه پیدا میکند. این وضعیت بیشتر در کسانی دیده میشود که پیش از شروع دارو هم در معرض ابتلا به دیابت نوع ۲ بودهاند.
آیا برای درمان دیابت ناشی از استروئید حتما باید انسولین تزریق کرد؟
نیاز به انسولین به میزان افزایش قند، نوع و دوز کورتون و سابقهی دیابت بستگی دارد. اگر پزشک انسولین تجویز کند، ممکن است با کاهش دوز کورتون لازم باشد مقدار انسولین هم بازبینی شود تا خطر افت قند خون کمتر شود.
منبع:

