پلاکت خون بخش مهمی از بدن است که کاهش و افزایش آن بر تمامی بخشهای بدن تاثیر دارد. ارتباط پلاکت خون با کمخونی از مسائلی است که همیشه جای بحث برای افراد داشته، به همین دلیل در ادامه قصد داریم تا این سوال را پاسخگو باشیم که پلاکت خون و کمخونی به هم چه ارتباطی دارند؟
آیا کم خونی و پلاکت خون بالا به هم ارتباط دارند؟
همانطور که ارتباطی بین کم خونی و کاهش پلاکت خون وجود دارد، کم خونی در ایجاد پلاکت خون بالا نیز موثر است. زمانی که فرد به کمخونی مبتلا میشود، بدن به اندازهی کافی قادر به تولید گلبولهای قرمز نیست. بدن برای مقابله با این مشکل دستور به تولید پلاکت بیشتری میدهد که در این موقعیت فرد دچار کم خونی و پلاکت خون بالا میشود.
علائم پلاکت خون بالا به دلیل کمبود آهن
اگر فردی به این دو مورد به طور همزمان مبتلا شود، علائم زیر برای آن به وجود میآیند.
- خستگی و ضعف شدید
- رنگپریدگی یا زردی پوست و مخاط (به ویژه در لبها، داخل پلک و ناخنها)
- سردرد مداوم، سرگیجه و احساس سبکی سر (به خصوص هنگام بلند شدن ناگهانی)
- کاهش تمرکز، فراموشی و خستگی ذهنی (حتی پس از استراحت کافی)
- تپش قلب سریع، نامنظم یا احساس ضربان قوی در قفسه سینه
- تنگی نفس (به ویژه هنگام فعالیتهای سبک مانند راه رفتن یا بالا رفتن از پله)
روشهای تشخیص کمخونی و پلاکت بالا
با وجود علائمی که گفته شد اگر برای تشخیص این عارضه به پزشک مراجعه کنید. پزشک از طریق آزمایش خون CBC (شمارش کامل خون) تعداد گلبولهای قرمز و پلاکتها را بررسی میکند. اگر مقدار هموگلوبین برای مردان کمتر از ۱۴ گرم در دسیلیتر و برای زنان غیر باردار هموگلوبین کمتر از ۱۲ گرم در دسیلیتر باشد، آنگاه میتوان گفت که فرد به کم خونی مبتلا است.
طبق گفته hopkinsmedicine پلاکت خون بالای ۴۵۰،۰۰۰ به این معنا است که سلولهای خونی بیش از نیاز طبیعی بدن لخته میشوند.
درمان کمخونی و پلاکت بالای خون
برای درمان سطح مناسب پلاکت و تاثیر فقر آهن بر آن پزشک از رژیم غذایی مناسب، دارو درمانی و تزریق سرم آهن استفاده میکند. با رعایت این موارد بعد از گذشت چند ماه، سطح خون و پلاکت فرد به حالت عادی برمیگردد.
اگر کمخونی و پلاکت بالا درمان نشود، چه عوارضی ایجاد میکند؟
اگر فرد به کم خونی ناشی از فقر آهن خود توجهای نکند، با گذر زمان، دچار کم خونی شدید میشود و پلاکتی که هر لحظه در حال افزایش است، خطر لخته شدن خون را نیز بالا میبرد. وجود لخته در بدن باعث بروز مشکلاتی مثل گرفتگی رگ قلبی، سکته مغزی یا مشکلات جدی دیگر میشود.
آیا میتوان از ایجاد کمخونی و پلاکت بالا، جلوگیری کرد؟
تا حد زیادی با انجام راههای زیر میتوان از پلاکت خون بالا و کم خونی جلوگیری کرد.
- غذاهای حاوی آهن را در رژیم غذایی خود قرار دهید.
- با مشورت پزشک، مکمل آهن را به همراه ویتامین C مصرف کنید.
- سیگار کشیدن را نیز محدود کنید.
[مطالعه بیشتر: علائم اختلال در پلاکت خون ]
سخن پایانی
در این بخش سعی شد تا ارتباط پلاکت خون با کمخونی مورد بررسی قرار گیرد، از این محتوا نتیجه میگیریم که بررسی کم خونی و پلاکت خون در آزمایش خون اهمیت زیادی دارد و کسانی که به دنبال تزریق سرم آهن هستند، قبل از تزریق، این دو مورد باید توسط پزشک به خوبی بررسی شوند. همچنین هر مرکزی را نباید برای تزریق سرم آهن انتخاب کرد، چرا که این سری از تزریقات از حساسیت بالایی برخوردار هستند، یکی از مراکز معتبر در این زمینه ایران فصد میباشد که تمامی مجوزهای لازم در این زمینه را دارد.
سوالات متداول
آیا کمخونی همیشه باعث افزایش پلاکت میشود؟
خیر، کمخونی همیشه باعث افزایش پلاکت نمیشود، در واقع، کمخونی ناشی از فقر آهن میتواند یک علت شایع افزایش واکنشی پلاکت (ترومبوسیتوز ثانویه) باشد.
پلاکت بالا در کمخونی نیاز به درمان جداگانه دارد؟
معمولاً نه. وقتی کمبود آهن درمان شود، پلاکت طی ۱–۳ ماه به حالت نرمال برمیگردد. فقط در موارد بسیار شدید (پلاکت بالای حد تعیین شده) ممکن است آسپرین تجویز شود.
آیا پلاکت بالا در کمخونی خطرناک است؟
بله، اگر درمان نشود خطر لخته شدن خون (ترومبوز)، سکته مغزی و حمله قلبی افزایش مییابد.
منبع:
