آیا فصد خون برای دیابت مفید است و میتواند باعث کاهش قند خون شود؟ این سؤال برای بسیاری از افراد مبتلا به دیابت مطرح میشود، بهخصوص کسانی که علاوه بر قند خون بالا، با افزایش فریتین یا مقاومت به انسولین مواجه هستند. در ادامه این مورد را به خوبی مورد بررسی قرار میدهیم.
فصد خون به روش فلبوتومی چیست و چگونه انجام میشود؟
قبل از اینکه به بررسی فصد خون و دیابت بپردازیم، بهتر است تا تعریفی کلی از فصد خون را ارائه دهیم، فصد خون عبارت است از خارج کردن خون مضر از رگ. حال فصد خون به روش فلبوتومی بدین صورت است که در حین خروج خون از رگ، به دست دیگر نیز سرمی وصل میشود تا مغز کمبود گلبول قرمز را احساس نکند و دستور ساخت مجدد این نوع گلبول را ندهد.

آیا فصدخون برای دیابت مفید است؟
مطالعاتی که امروزه بهانجام رسیدهاند، نشان میدهند که فصد خون با سرم مخصوص (فلبوتومی) با تکنیک فلبوتومی علاوه بر نتایج بینظیری که برای پاکسازی خون از خود نشان داده، دررابطه با کنترل قند خون نیز نتایج خوبی داشته است. یکی از مشکلاتی که بسیاری از بیماران دیابتی با آن درگیر هستند، مقاومت به انسولین است. بدین صورت که بعد از مدتی مصرف انسولین، این ماده دیگر تأثیری بر کاهش قند خون نداشته و بههمینخاطر، بیماران دائما با مشکل ازدیاد قند خون مواجه هستند.
تحقیقات نشان میدهند که فصد خون با سرم مخصوص باعث کاهش سطح فریتین شده و این موضوع سبب میشود که حساسیت به انسولین در بیماران دیابتی افزایش پیدا کند. بدینصورت، بیماران میتوانند با مصرف تعداد واحد انسولین کمتری در روز قند خود را کنترل کنند.
در مطالعهای دیگر که روی ۳۱ فرد انجام شده بود، تعدادی از افرادی که به مشکل عدم تحمل گلوکز مبتلا بودند، بهصورت دورهای فصد خود انجام دادند و این موضوع سبب شد که علاوه بر کاهش سطح هموگلوبین گلیکوزیله، حساسیت بیشتری به انسولین نیز پیدا کنند. درواقع میتوان گفت که فصد خون و دیابت، کاملا بایکدیگر در ارتباط هستند و فصد خون باعث بهبود بیماران دیابتی میگردد.
هر دو تحقیق، نشان میدهند که مکانیسم اثر فصدخون بر قند خون، مکانیسمی غیر مستقیم اما بسیار تأثیرگذار است. بدینصورت که با افزایش حساسیت به انسولین، بیماران با مصرف تعداد واحدی کمتر، نتایج بهتری را گرفته و از عوارض این ماده نیز مصون بمانند. لازم به ذکر است که به غیر از ارتباط تنگاتنگی که بین فصد خون و دیابت وجود دارد، فصدخون و فشار خون نیز به همدیگر مرتبط هستند و بیماران مبتلا به فشار خون هم میتوانند از فصد خون بهعنوان روشی درمانی و مفید بهره بگیرند.
طبق گفته link برخی مطالعات نشان دادهاند که فلبوتومی در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ که ذخایر آهن بالایی دارند، ممکن است به بهبود حساسیت به انسولین و کاهش HbA1c کمک کند.
فواید فصد خون برای دیابت
بهصورت کلی میتوان فواید فصد خون برای دیابت را در موارد زیر خلاصه کرد:
- کاهش خطراتی مانند افت شدید قند خون
- کنترل وزن بهتر
- نیاز به تزریق کمتر انسولین
- کاهش احتمال التهاب کبد
- افزایش نشاط و انرژی بیمار
با ارتباطی که فصدخون و قند خون بایکدیگر دارند، پیشنهاد میکنیم که اگر شما نیز به بیماری دیابت مبتلا هستید، در اولین فرصت نسبت به انجام فصد خون تحت نظر یک متخصص اقدام کنید.
قبل از فصد خون در بیمار دیابتی چه آزمایشهایی لازم است؟
پیش از انجام فصد خون در بیماران دیابتی، پزشک ممکن است برای بررسی وضعیت سلامت بیمار و ارزیابی خطرات احتمالی، آزمایشهایی مانند هموگلوبین گلیکوزیله (HbA1c)، قند خون ناشتا یا تصادفی، شمارش کامل سلولهای خونی (CBC)، تستهای انعقادی PT و PTT و آزمایش کراتینین برای بررسی عملکرد کلیه را درخواست کند.
کاندیدای مناسب فصد خون برای دیابت
در افراد مبتلا به دیابت، وجود شرایطی مانند زخم یا عفونت فعال پای دیابتی، کنترل نامناسب و شدید قند خون، نوروپاتی پیشرفته همراه با کاهش قابلتوجه حس و بیماریهای کلیوی پیشرفته، نیازمند بررسی دقیق پزشکی پیش از انجام فصد خون است. به غیر از این موارد با تشخیص پزشک میتوانید فصد خون انجام دهید.

عواقب فصد خون توسط افراد غیر متخصص برای دیابتی ها
با اینکه فصد خون و دیابت سازگاری بهنسبت خوبی دارند، اما در مواردی ممکن است عوارضی متوجه بیمار باشند. البته عوارض جانبی فصد خون برای دیابت بیشتر عوارضی هستند که بهخاطر متخصص نبودن فرد انجام دهنده فصد ایجاد میشوند و اگر فصد خون توسط فردی کارشناس صورت بگیرد، قطعا این عوارض نیز پیش نمیآیند. مهمترین عوارض جانبی فصد خون برای دیابت عبارتاند از:
- احتمال بروز حالت تهوع و سرگیجه هنگام انجام فصد
- کبودی زیر پوست در محل ورود سوزن
- عفونت موضعی (در صورت بهداشتی نبودن محیط)
- از تاثیر کمخونی بر دیابت نباید غافل شوید و در هنگام فصد نیز باید به این مورد توجه کنید، انتخاب مرکز نامعتبر کم خونی را نیز افزایش میدهد.
پیشنهاد میکنیم که برای کاهش چنین عوارضی، حتما به توصیههای متخصص عمل کرده تا از نتایج بینقص فصد خون بر سلامتی بهرهمند شوید. مرکز ایران فصد با کادری مجرب و تیمی متشکل از پزشکان متخصص و مجرب در حوزه خون به شما کمک خواهند کرد تا روش علمی و اصولی فلبوتومی را تجربه کنید و دیابت خود را کنترل کنید.

نظرات متخصصان درباره فصدخون و دیابت
یکی دیگر از موضوعاتی در مورد فصد خون و دیابت وجود دارد، نظرات متخصصان دراینباره میباشد. فصدسرم یا همان فلبوتومی (اصطلاح علمی فصدخون با سرم)، توسط اغلب کارشناسان دیابت تأیید شده و بیماران میتوانند از این روش درمانی استفاده کنند. همچنین افرادی که در زمینه فصد خون فعالیت میکنند نیز بارها شاهد بیماران دیابتی بودهاند که بعد از انجام فصد، به سطح سلامتی بهتری دست پیدا کردهاند. با توجه به این موضوع، بهتر است که شما نیز فصد خون را بهعنوان درمانی مفید در برنامه خود قرار دهید. البته پیشنهاد میکنیم که قبل از اقدام، حتما با پزشک خود یا فرد انجام دهنده فصد مشورت کنید.
[مطالعه بیشتر: ارتباط بین کبد چرب و دیابت]
لزوم بهداشت محیط در مورد فصدخون سرم برای افراد مبتلا به دیابت
در مهمترین گام باید حتما از بهداشتی بودن محیط اطمینان حاصل کنید. باتوجه به اینکه درمان زخم مدت زمان زیادی برای بیماران دیابتی طول میکشد، بهداشتی نبودن محیط و لوازمی که مورد استفاده قرار میگیرند ممکن است باعث بروز عفونت شده و بیمار را با مشکلاتی جدی مواجه کند.
بهترین زمان فلبوتومی برای درمان دیابت
طبق تحقیقات علمی در مورد فصدخون و دیابت، بهترین زمان فلبوتومی برای درمان دیابت زمانی است که بیمار هنوز در سنین جوانی قرار داشته و مدتی طولانی از ابتلا وی به بیماری نگذشته است. البته باتوجه به ارتباط فصد خون و دیابت، افرادی که در سنین بالاتری نیز قرار دارند میتوانند از این درمان استفاده کرده و وضعیت بیماری خود را بهبود ببخشند.

سوالات متداول
چرا آهن اضافی در بدن به دیابت منجر میشود؟
آهن از مواد معدنی ضروری برای عملکرد طبیعی بدن است، افزایش بیشازحد ذخایر آن میتواند بر تنظیم قند خون تاثیر منفی بگذارد و با افزایش احتمال ابتلا به دیابت نوع ۲ همراه باشد. تجمع آهن در بدن ممکن است با افزایش استرس اکسیداتیو، اختلال در عملکرد سلولهای تولیدکننده انسولین در پانکراس و کاهش حساسیت سلولها به انسولین، زمینه بروز مشکلات متابولیکی را فراهم کند. به همین دلیل، فلبوتومی درمانی که با هدف کاهش ذخایر اضافی آهن انجام میشود، ممکن است در برخی بیماران مبتلا به اضافهبار آهن به بهبود حساسیت به انسولین کمک کند.
فصد خون چه تأثیری روی قند خون میگذارد؟
فصد خون به تنهایی باعث کاهش مستقیم قند خون نمیشود، ولی عواملی مانند ناشتا بودن، تغییرات حجم خون و استرس ناشی از انجام این روش ممکن است در برخی بیماران دیابتی، به ویژه افرادی که انسولین یا داروهای گروه سولفونیلاوره مصرف میکنند، احتمال افت قند خون (هیپوگلیسمی) را افزایش دهند.
منبع:

