کدام آزمایش خون نیاز به ناشتا بودن دارد؟ حتما برای شما هم پیش آمدهاست که در روزهایی که آزمایش خون ناشتا دارید، احساس ضعف داشته باشید و سعی کنید قبل از آزمایش، مقدار کمی مواد خوراکی مصرف کنید! شاید تا به امروز اصلا به میزان اهمیت این مسئله در آزمایشات خود فکر نکردهاید یا کسی آنرا به شما گوشزد نکردهاست، علاوه بر این که بهترین زمان برای اهداخون زمانی است که باید از لحاط جسمی سالم باشید، باید بگوییم که مسئله به این سادگی نبوده و آزمایش خون ناشتا نیز قاعده و قانون خود را دارد. ما در این مقاله قصد داریم به موضوع اهمیت ناشتا بودن در زمان آزمایش خون و همچنین پاسخ به این سوال که کدام آزمایش خون نیاز به ناشتا بودن دارد؟ و یا اصلا چرا باید قبل آزمایش ناشتا بود؟ بپردازیم. پس تا پایان با ما همراه باشید تا جواب به این سوالات را به صورت کاملا دقیق و علمی دریافت کنید.
آزمایش خون ناشتا
تصور کنید صبح روزی که قرار است آزمایش خون ناشتا انجام دهید فرا رسیده، اما معدهتان احساس ضعف میکند و قبل از اینکه به آزمایشگاه مراجعه کنید تصمیم میگیرید که یک لقمه نان بخورید و فکر میکنید که همان یک لقمه در جواب آزمایش شما تاثیری ندارد! اما در واقع اینطور نیست، در صورتی که قبل از مراجعه به آزمایشگاه و انجام آزمایش، وسوسه شوید و مواد خوراکی مصرف کنید، ممکن است جواب آزمایش شما اشتباه شود. البته این مسئله بسیار به این بستگی دارد که اصلا کدام آزمایش خون نیاز به ناشتا بودن دارد؟
به طور کلی در جواب اینکه کدام آزمایش خون نیاز به ناشتا بودن دارد، باید گفت ناشتا بودن به این معنی است که معمولا 8 الی 12 ساعت قبل از انجام آزمایش نباید چیزی به جز آب بخورید و یا بنوشید. یعنی اگر برای مثال، ساعت 8 صبح باید آزمایش خود را انجام دهید، پس از نیمه شب بجز آب، نباید مواد غذایی و نوشیدنی دیگری را مصرف کنید. به جز مصرف مواد خوراکی، موارد دیگری را نیز باید رعایت کنید، برای مثال باید از سیگار کشیدن اجتناب کنید، از مصرف موادی مانند آدامس دوری کنید و همچنین ورزش نکنید. این موارد میتوانند هضم شما را سریعتر کرده و نهایتا بر جواب آزمایش اثر بگذارند.
دربارهی مصرف دارو نیز، داروهای تجویزی خود را مصرف کنید مگر در صورتی که پزشک شما، تاکید داشته باشد که این کار را انجام ندهید. همچنین برای مصرف داروهای بدون نسخه قبل از انجام آزمایش خون ناشتا، از پزشک خود سوال بپرسید. برای دیدن لیست آزمایش خون هایی که نیاز به ناشتا بودن دارد؟ در ادامه همراه ما باشید.
برای کدام آزمایشات باید ناشتا باشیم؟
به طور کلی آزمایش خون به پزشکان کمک میکند که مشکلات خاصی را بررسی کرده و متوجه شوند که بدن شما چقدر سالم است. همچنین انجام انواع آزمایشات خون به پزشکان کمک میکند تا متوجه شوند که روند درمان به چه شکل پیش رفته و چقدر روی بدن شما تاثیر داشته است. با این حال باید به هر حال از فواید و عوارض خون دادن نیز، اطلاع داشته باشید. برای تمامی آزمایشهای خون نیاز به ناشتا بودن نیست و تنها در برخی از آنها این عمل ضرورت دارد. حال باید دید که کدام آزمایش خون نیاز به ناشتا بودن دارد؟ در این قسمت به این موضوع که، قبل آزمایش چندساعت باید ناشتا بود؟ پرداختهایم:
- قند خون ناشتا: میزان گلوکز یا قند خون شما را برای آزمایشات دیابت و یا پیش دیابت اندازهگیری میکند. برای انجام این آزمایش معمولا باید حداقل از 8 ساعت قبل ناشتا باشید.
- پروفایل لیپیدی یا سطح چربی خون: سطح کلسترول و سایر چربیهای خون مانند تری گلیسیرید را بررسی میکند. سطوح بالای این چربیها، شما را در معرض خطر ابتلا به بیماریهای قلبی و یا سکته مغزی قرار میدهد. انجام این آزمایش در همهی شرایط نیاز به ناشتا بودن ندارد، در صورتی که کمتر از 25 سال سن دارید یا اگر فقط به پانل لیپیدی جزئی نیاز دارید و یا اگر پزشک شما به دنبال نتیجه “غیر ناشتا” است، ممکن است بدون نیاز به ناشتا بودن بتوانید آزمایش خون خود را انجام دهید. در این باره بهتر است از پزشک خود سوال بفرمایید که کدام آزمایش خون نیاز به ناشتا بودن دارد؟ در صورتی که نیاز باشد، برای این آزمایش باید 9 الی 12 ساعت قبل ناشتا باشید.
- پانل متابولیک پایه یا جامع: اغلب بخشی از یک روتین فیزیکی میباشد. این آزمایشها قند خون، تعادل الکترولیتها و مایعات و عملکرد کلیه را بررسی میکند. این نوع آزمایش جامع عملکرد کبد شما را نیز بررسی میکند. برای انجام این نوع آزمایش به طور معمول نیاز است که 10 الی 12 ساعت قبل ناشتا باشید.
- آزمایش ویتامین B12: این آزمایش میزان ویتامین موجود در خون شما را اندازهگیری میکند. همچنین میتواند به تشخیص نوع خاصی از کم خونی و سایر مشکلات کمک کند. برخی از داروها میتوانند با این آزمایش تداخل داشته باشند بنابراین بهتر است قبل از انجام این آزمایش در مورد تمامی داروهایی که مصرف میکنید به پزشک خود اطلاع دهید. زمان معمولا برای ناشتا بودن این آزمایش، 6 الی 8 ساعت میباشد.
- تست آهن: تست آهن برای بررسی این که آیا سطح آهن در سیستم بدنی شما خیلی کم یا خیلی زیاد است استفاده میشود. برای دریافت جواب صحیح این آزمایش، لازم است که به طور معمول 12 ساعت قبل ناشتا باشید.
- گاما گلوتامیل ترانسفراز (GGT): سطح آنزیم GGT را در سیستم بدنی شما نشان میدهد. این آزمایش ممکن است نشان دهد که بیماری کبد، مشکلات مجرای صفروی یا سوء مصرف الکل در بدن شما وجود داشته باشد. ممکن است پزشک از شما بخواهد که حداقل 8 ساعت قبل از انجام آزمایش ناشتا باشید. همچنین ممکن است لازم باشد از مصرف الکل و برخی از داروهای تجویزی یک روز قبل از آزمایش اجتناب کنید زیرا مصرف این مواد میتواند بر سطح GGT تاثیر بگذارد. حتما قبل از قطع کردن داروهای تجویز شده با پزشک خود مشورت کنید.
- چکاپ کامل: برای انجام آزمایشات کلی مانند چکاپ کامل بدن نیز، نیاز است که از شب قبل از آزمایش چکاپ کامل، به مدت 6 الی 8 ساعت از خوردن و نوشیدن مواد خوراکی غیر از آب، بپرهیزید. رعایت نکات قبل از آزمایش چکاپ کامل میتواند جواب این آزمایش را برای شما به طور صحیح در پی داشته باشد.
چرا باید ناشتا باشیم؟
علاوه بر این موضوع که کدام آزمایش خون نیاز به ناشتا بودن دارد؟ سوال اینجاست که اصلا چرا باید ناشتا باشیم؟ مواد مغذی موجود در غذا و نوشیدنی وارد جریان خون شما میشوند و میتوانند چیزهایی را که با آزمایشها اندازهگیری میشوند، تغییر دهند و نتایج شما را تغییر دهند. به عنوان مثال، اگر قبل از آزمایش قند خون ناشتا بخورید یا بنوشید، احتمال دارد قند خون شما را بالاتر از زمانی که ناشتا هستید نشان میدهد. زمانی که شما ناشتا هستید، پزشکان یک نتیجه اولیه را دریافت میکنند، بنابراین آزمایشات میتوانند برای ارائه تصویری واقعی از سطح قند شما در طول زمان مقایسه شوند. برای عملکرد بهتر و صحیح در این زمینه میتوانید در ادامهی این مقاله، راهنمای ناشتایی جهت انجام آزمایش ها را مطالعه فرمایید.
نکاتی برای موفقیت آمیز بودن آزمایش خون ناشتا
طیف وسیعی از کارها مانند روش کاهش اضطراب بیمار هنگام خونگیری و موارد دیگری وجود دارد که میتوانید انجام دهید تا مطمئن شوید که آزمایش خون ناشتا شما تا حد امکان راحت و به درستی انجام میشود. این کارها عبارتند از:
مایعات_ فقط آب
آیا می توانم قبل از آزمایش خون آب بنوشم؟ نوشیدن مقدار زیادی آب هنگامی که ناشتا هستید برای هیدراته ماندن مهم است. آب خوردن قبل از آزمایش بر نتایج آزمایش خون، تاثیر نمیگذارد و زمانی که از شما خواسته شود ناشتا باشید، نوشیدن آن کاملا مناسب است. تعدادی از مراجعه کنندگان در بسیاری از موارد سوال دارند که آیا می توانم قبل از آزمایش خون قهوه بنوشم؟
در پاسخ باید بگوییم، مایعات دیگری مانند آبمیوه، قهوه، چای و نوشابههای گازدار میتوانند بر نتایج آزمایش خون تاثیر منفی بگذارند، زیرا بر هضم غذا تاثیر میگذارند بنابراین فقط مصرف آب بلامانع است.
اگر به خوبی هیدراته شده باشید، این مسئله به پزشک یا پرستار شما کمک میکند تا رگ شما برای خونگیری نیز راحتتر پیدا شود.
زمانبندی ها
اگر از شما خواسته شود که 8، 12 و یا حتی 24 ساعت ناشتا باشید، بهتر است که قبل از آزمایش، آخرین زمانی را که میتوانید بخورید یا بنوشید، بررسی کنید. به عنوان مثال، اگر از فردی خواسته شود 12 ساعت قبل از آزمایش خون در ساعت 10 صبح ناشتا باشد، پس از ساعت 10 شب قبل از آزمایش نباید چیزی بخورد.
این ایدهی خوبی است که آزمایش خون خود را تا حد امکان زودتر برنامهریزی کنید. از آنجایی که بسیاری از زمان ناشتا بودن شما در خواب سپری میشود، این امر بسیار آسانتر میشود. همچنین انجام آزمایش خون برای کم خونی اگر در اوایل روز انجام شود بهتر است، زیرا سطح آهن در طول روز در نوسان است.
دارو
قبل آزمایش، مصرف دارو هم ممنوع است یا فقط خوردن غذا؟ به جز مواردی که پزشک به شما گفته باشد، مطمئن شوید که در طول مدت ناشتا بودن میتوانید به مصرف هر دارویی ادامه دهید یا اینکه چه داروهایی را نباید مصرف کنید. به هر حال در این مورد باید نظر پزشک خود را بپرسید و با او مشورت کنید.
مواردی که هنگام ناشتا بودن برای آزمایش خون باید از آنها اجتناب کرد
در آزمایش خون ناشتا و اینکه کدام آزمایش خون نیاز به ناشتا بودن دارد، علاوه بر غذا خوردن، باید دید که چه کارهایی ممنوع است؟ علاوه بر غذا و نوشیدنی، موارد دیگری نیز وجود دارد که هنگام ناشتا بودن برای آزمایش خون باید از آنها اجتناب کنید. این موارد به شرح زیر میباشد:
الکل
الکل همچنین میتواند بر سطح قند و چربی خون تاثیر بگذارد و نتایج نادرستی را به آزمایشهای خونی که نیاز به ناشتا بودن دارند بدهد. اگر از فرد خواسته میشود قبل از آزمایش خون ناشتا باشد، باید پرهیز از خوردن الکل را رعایت کند.
سیگار کشیدن
سیگار کشیدن نیز میتواند بر نتایج آزماش خون تاثیر بگذارد. اگر قبل از آزمایش خون از فردی خواسته شده است که ناشتا باشد، باید از کشیدن سیگار خودداری کند. کشیدن سیگار هم مانند مصرف الکل میتواند در نتیجهی آزمایش خون ناشتا، اخلال ایجاد کند.
آدامس
هنگام ناشتا بودن برای آزمایش خون باید از جویدن آدامس، حتی آدامسهای بدون قند خودداری کرد. این مسئله به این دلیل است که میتواند هضم را تسریع کند، که نهایتا میتواند بر نتیجه آزمایش خون تاثیر بگذارد.
ورزش
همچنین ورزش هم میتواند هضم غذا را تسریع کند و بر نتایج آزمایش خون ناشتا تاثیر بگذارد، بنابراین افراد باید در طول دورهی توصیه شدهی ناشتا بودن از آن اجتناب کنند.
سخن پایانی
در این مقاله متوجه شدید که کدام آزمایش خون نیاز به ناشتا بودن دارد و این ناشتا بودن هنگام آزماش خون شاید مقولهی مهمی به نظر نرسد، اما میتواند تاثیرات زیادی را بر آزمایشات خون ناشتا داشته باشد، از این جهت بهتر است موارد ذکر شده در این مقاله را رعایت کرده تا پزشک شما در تشخیص بیماری و یا روند درمان، دچار مشکل نشود. اگر نمیدانید که چه زمانی می توانم بعد از آزمایش خون غذا بخورم؟ لازم به ذکر است که مدت ناشتا بودن شما نباید بیش از 16 ساعت طول کشیده و بلافاصله پس از انجام آزمایش میتوانید رژیم غذایی و عادی خود را آغاز کنید.
منابع:
