به دلیل سبک زندگی ناسالم، مشکلات ژنتیکی، کیستهای متعدد کلیه، مشکلات خونی و … بیماریهایی مثل غلظت خون، هموکروماتوز ارثی، پورفیریا کوتانا تاردا و باقی بیماریها هر ساله رو به افزایش هستند. درمانهای زیادی برای هر کدام از این بیماریها وجود دارند ولی فلبوتومی راهکاری امن و موثر برای کنترل تا درمان این بیماریها است.
فلبوتومی یا فصد سرم، یکی از روشهای نوین جهت درمان غلظت خون در افراد مختلف میباشد. بسیاری از مردم، فلبوتومی، فصد خون و خونگیری را با یکدیگر اشتباه گرفته و خیال میکنند همهی این موارد در یک حوزه قرار داشته و به عبارتی با هم یکی هستند، اما لازم است بدانید که هر کدام از این موارد، خاصیت و روش انجام خاص خود را دارند.
فصد خون سنتی که از آن با نام رگ زنی نیز یاد میشود، یکی از روشهای قدیمی برای درمان غلظت خون شناخته میشود و این روش مزایا و معایب قابل توجه و خاص خود را دارد.
خونگیری نیز در مراکز درمانی و بیمارستانها به منظور گرفتن خون از بیماران، برای انجام انواع آزمایشات صورت میپذیرد.
و اما فلبوتومی (فصد سرم)، یک روش نوین جهت درمان غلظت خون است که در آن در حین انجام فصد خون در دست دیگر سرمی تزریق میشود تا مغز کمبود گلبول قرمز را احساس نکند، چرا که در صورت کمبود این نوع گلبول مغز سریع دستور مجدد برای ساخت آنها را صادر میکند، ولی با انجام فصد خون به روش فلبوتومی این اتفاق نمیافتد.
فلبوتومی یک روش پیچیده است که به دانش تخصصی در حوزه خون و ورید نیاز دارد. یک حرکت اشتباه میتواند باعث صدمات جدی جسمانی و سلامتی گردد.
فلبوتومیست، به کسی میگویند که فرآیند فلبوتومی را انجام میدهد. این فرد علاوه بر انجام تکنیکال فلبوتومی، مسئول انجام علمی و بهداشتی این فرآیند متناسب با تجویز پزشک ،مبتنی بر نیاز هر فرد می باشد.. از آنجایی که این روش، یکی از روشهای جدید و به روز در درمان غلظت خون میباشد، لازم است که این کار را زیر نظر پزشک مجرب و مخصوص سلامت خون، محیط بهداشتی و توسط فلبوتومیست های مجرب و با سابقه انجام دهید.
مراحل انجام فلبوتومی، بر خلاف باور عموم که آن را ساده می پندارند، از پیچیدگی ها و ظرافت های پزشکی درمانی و نیز اجرایی خاصی برخوردار است. برای انجام فلبوتومی شرایط زمانی، بدنی یا فیزیکی خاصی مد نظر نیست و مراجعه محدود به ساعات خاصی از شبانه روز نمیشود.
| موضوع | فلبوتومی درمانی | فصد خون سنتی |
| هدف | کمک به کنترل برخی شرایط پزشکی مانند افزایش غیرطبیعی گلبولهای قرمز یا تجمع آهن، بر اساس تشخیص پزشک | در طب سنتی با هدف تعدیل اخلاط و دفع مواد زائد یا خون غلیظ انجام میشد |
| شیوه انجام | با تجهیزات استریل، میزان خونگیری مشخص و تحت نظارت کادر درمان انجام میشود | در گذشته معمولا با ایجاد برش یا شکاف در دیواره رگ و با استفاده از تیغ انجام میشد |
| میزان کنترل فرایند | حجم خونگیری، تعداد جلسات و فاصله آنها بر پایه وضعیت بیمار و نتایج آزمایشها تعیین میشود | میزان و شرایط خونگیری ممکن است به روش اجرا و نظر درمانگر وابسته باشد |
| نیاز به ارزیابی پزشکی | نیازمند بررسی شرایط جسمی، سابقه بیماری، داروها و آزمایشهای مرتبط است | برای پیشگیری از عوارض، ارزیابی پزشکی پیش از انجام آن نیز اهمیت دارد |
| عوارض احتمالی | ممکن است باعث ضعف موقت، سرگیجه، افت فشار یا کبودی شود، رعایت مراقبتها و نظارت پزشکی احتمال عوارض را کاهش میدهد | احتمال خونریزی، ضعف، عفونت و سایر عوارض، به ویژه در صورت انجام غیراصولی، وجود دارد |
| مبنای انجام | پزشکی مبتنی بر شواهد و پروتکلهای درمانی | مبتنی بر دیدگاهها و روشهای طب سنتی |
| نکته مهم | انجام آن باید فقط با تجویز پزشک و در مرکز درمانی معتبر صورت گیرد | انجام این روش بدون ارزیابی پزشکی میتواند با خطراتی همراه باشد |
فلبوتومی عوارضی شایعی مثل سرگیجه یا سبکی سر، استفراغ، حالت تهوع و کبودی در محل خونگیری به همراه دارد، این موارد سریع از بین میروند و جای نگرانی نیست، ولی اگر مرکزی نامناسب را برای فصد خون انتخاب کنید، دچار عارضههای زیر میشوید.
با وجود فوایدی که فلبوتومی برای بدن دارد، یکی از سوالهایی که برای افراد رخ میدهد این است که سن مناسب برای فلبوتومی چه عددی است؟
برای انجام فلبوتومی، محدوده سنی ثابت و یکسانی تعیین نشده است. تصمیمگیری در این زمینه بر پایه وضعیت عمومی بدن، علت درمان، نتایج آزمایشها، بیماریهای زمینهای و توانایی فرد برای همکاری در طول فرایند انجام میشود. در کودکان، سالمندان و افرادی که اضطراب شدید یا محدودیتهای جسمی دارند، ارزیابی دقیقتر و مراقبتهای ویژهتری ضروری است.
نمیتوان عدد دقیقی برای هزینهی فلبوتومی بیان کرد، چرا که این مورد به تعداد جلسات، مراقبتهای قبل و بعد از فصد خون بستگی دارد.

مرکز ایران فصد، به عنوان بهترین مرکز فلبوتومی در کشور با استفاده از سرم مخصوص فلبوتومی شناخته میشود. در این مرکز، ویزیت و چکاپ فاکتورهای پایش سلامت خون به صورت رایگان انجام میشود. از خدمات تخصصی مرکز ایران فصد در زمینه فلبوتومی و فصد مدرن، میتوان به:
کاهش غلظت خون، پاکسازی استروئید، ویتامین تراپی، تقویت خون و سم زدایی استروئید در ورزشکاران اشار ه کرد.
فلبوتومی بخش مهمی از پزشکی مدرن است و به عنوان درمان، برای بسیاری از بیماریها استفاده میشود. همچنین فلبوتومی،یکی از تکنیک های بسیار مهم سلامت خون محسوب میشود، زیرا رقیق کردن خون و کشیدن خون تازه و بدون آلودگی، اساس تشخیص شرایط پزشکی برای ارائه درمان بهتر به بیماران است. در پایان و در پاسخ به این سوال که فلبوتومی برای چه کسانی توصیه می شود؟ و فلبوتومی برای چه کسانی توصیه نمی شود؟ باید گفت با توجه به توضیحات فوق، فلبوتومی برای کسانی که دارای غلظت خون بالا و آهن اضافی هستند توصیه شده و برای افراد با علائم کم خونی اصلا توصیه نمیشود.
پی نوشت مترجم: مصرف سیگار و هر گونه مواد دخانی، زندگی در شهرهای آلوده و ارتفاعات، ورزش، مصرف غذاهای چرب، عدم تحرک، چاقی، استرس و بسیاری از موارد روتین زندگی مدرن امروزی، شما را کاندید مسلم فلبوتومی با سرم مخصوص می نماید.
در اهدای خون ممکن است بعد از پایان کار بدن فرد دوباره دستور ساخت گلبول قرمز را بدهد ولی فصد خون به روش فلبوتومی روشی ایمنی است که به دلیل تزریق سرم در دیگر بازو، گلبول قرمزی تولید نمیشود.
فرایند خونگیری معمولا بین ۱۵ تا ۳۰ دقیقه طول میکشد. با مراحل آمادهسازی، بررسی علائم حیاتی و استراحت کوتاه پس از پایان کار، این فرایند حدود ۴۵ تا ۶۰ دقیقه زمان نیاز دارد.
احساس درد در این روش تنها محدود به سوزش لحظهای هنگام ورود سوزن به ورید است و خود فرایند تخلیه خون دردی به همراه ندارد. استفاده از تجهیزات استاندارد و مهارت کارشناس به کاهش ناراحتی کمک میکند.
کمخونی، هموگلوبین پایین، فشار خون پایین، کمآبی شدید، خونریزی فعال، اختلالات خاص انعقادی، بیماریهای زمینهای خاص
و بارداری از شرایطهایی هستند که نباید فلبوتومی انجام دهند.
سلام خدمت شما، یه سوال داشتم، بعد از اولین فلبوتومی دقیقاً از کجا مشخص میشه که چه زمانی باید دوباره انجامش بدم؟ یعنی مثلاً برای همه هر سه ماه یکباره یا باید قبلش دوباره آزمایش داد؟
فاصله جلسات برای همه یکسان نیست. معمولاً نتایج آزمایشهای مربوط به خون و علت افزایش غلظت، همراه با وضعیت فرد، برای تعیین زمان مراجعه بعدی بررسی میشه. بنابراین بهتره فاصله درمان رو خودسرانه و صرفاً بر اساس یک عدد ثابت تعیین نکنید.
من قبلاً فصد خون سنتی انجام دادم و بعدش حسابی سرگیجه و ضعف گرفتم. میخواستم بدونم فلبوتومی هم ممکنه همچین حالتی ایجاد کنه یا به خاطر سرم دیگه این مشکل پیش نمیاد؟
فلبوتومی هم کاملاً بدون احتمال عارضه نیست و ممکنه در بعضی افراد سرگیجه یا افت فشار ایجاد بشه. تزریق مایعات میتونه در برخی شرایط کمککننده باشه، ولی باز هم ارزیابی و پایش پزشک اهمیت زیادی داره. در مرکز ما پزشک در تمامی مراحل شرایط و وضعیت شما رو زیر نظر داره و از این بابت نگران نباشید
من آزمایش خونم نشون داده هموگلوبین و هماتوکریتم بالاست و بهم گفتن فصد یا فلبوتومی انجام بدم. قبلش لازمه علت بالا بودن غلظت خون مشخص بشه یا فقط با همین آزمایش میشه اقدام کرد؟
بهتره حتماً علت افزایش هموگلوبین و هماتوکریت مشخص بشه. فلبوتومی برای همه افرادی که عدد آزمایششون بالاست مناسب نیست و پزشک باید بر اساس علت، شدت افزایش و شرایط بدنی تصمیم بگیره.